«ارزیابی تکرارشدهٔ یک مورد منفرد از یک پروتکل EMDR متمرکز بر افسردگی (EMDR‑DeprEnd) برای کاهش افسردگی، اضطراب و بی‌تنظیمی هیجانی»
A replicated single case evaluation of a depression focused EMDR protocol (EMDR-DeprEnd) for reducing depression, anxiety, and emotion dysregulation

مقدمه و هدف: اختلالات افسردگی اساسی بسیار شایع اند و اغلب با اضطراب و اختلال در تنظیم هیجان همراه می‌شوند، که نیاز به مداخلات کوتاه‌مدت که سازوکارهای زیربنایی مشترک را هدف قرار می‌دهند، برجسته می‌کند. حساسیت‌زدایی از طریق حرکات چشم و پردازش مجدد (EMDR) فراتر از اختلال استرس پس از سانحه، شواهد رو به رشدی دارد، از جمله شواهدی نوظهور برای کاهش علائم افسردگی. این مطالعه تک موردی با اندازه گیری مکرر، پروتکل EMDR متمرکز بر افسردگی (EMDR-DeprEnd) را در سه دانشجوی دانشگاه در تهران، ایران، بررسی کرد. روش‌شناسی تحقیق: شرکت‌کنندگان ارزیابی‌های خودگزارشی مکرر را در طول خط پایه (سه نوبت)، درمان (پنج نوبت) و پیگیری (یک نوبت) تکمیل کردند. پیامدها شامل افسردگی (پرسشنامه افسردگی بک- ویرای دوم؛ BDI-II)، اضطراب (پرسشنامه اضطراب بک؛ BAI) و بدتنظیمی هیجان (مقیاس دشواری در تنظیم هیجان؛ DERS) بودند. تحلیل‌ها شامل بررسی بصری ساختاریافته و معیارهای تک موردی (درصد داده‌های غیرهمپوش/همپوش [PND/POD]، میانگین کاهش از خط پایه [MBLR] و شاخص تغییر پایدار [RCI]) بودند. یافته‌ها: در تمام موارد، مقادیر پایه پایدار بودند و پس از آن روند نزولی در طول درمان و کاهش بیشتر در پیگیری مشاهده شد. از شروع مطالعه تا پیگیری، افسردگی ۳۳.۸٪ تا ۳۸.۶٪، اضطراب ۴۵.۱٪ تا ۵۸.۵٪ و بدتنظیمی هیجان ۲۳.۰٪ تا ۲۸.۹٪ کاهش یافت. درصد داده‌های غیر هم‌پوش برای افسردگی (۲۰٪ در تمام موارد) کمتر از اضطراب و بدتنظیمی هیجان بود که ممکن است نشان‌دهنده افزایش علائم گذرای اولیه در برخی از شرکت‌کنندگان باشد. شاخص‌های تغییر پایدار از آستانه‌های مرسوم برای همه پیامدها (با استفاده از انحراف معیار تجمیعی خط پایه) فراتر رفتند. نتیجه‌گیری: این یافته‌های اولیه نشان می‌دهد که پروتکل EMDR-DeprEnd ممکن است برای کاهش علائم افسردگی در کنار اضطراب و بدتنظیمی هیجان، امکان‌پذیر و بالقوه مفید باشد. تکرار پژوهش با استفاده از طرح‌های دقیق خط پایه چندگانه و کنترل‌شده با پیگیری طولانی‌تر ضروری است.

Introduction and Objective
Major depressive disorders are highly prevalent and frequently co-occur with anxiety and emotion dysregulation, highlighting the need for brief interventions that target shared mechanisms. Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) has an expanding evidence base beyond posttraumatic stress disorder, including emerging support for depressive symptoms. This replicated single-case study examined a depression-focused EMDR protocol (EMDR-DeprEnd) in three university students in Tehran, Iran.

Research Methodology
Participants completed repeated self-report assessments during baseline (three occasions), treatment (five occasions), and follow-up (one occasion). Outcomes were depression (Beck Depression Inventory–II; BDI-II), anxiety (Beck Anxiety Inventory; BAI), and emotion dysregulation (Difficulties in Emotion Regulation Scale; DERS). Analyses included structured visual inspection and single-case metrics (percentage of nonoverlapping/overlapping data [PND/POD], mean baseline level reduction [MBLR], and reliable change indices [RCI]).

Findings
Across cases, baselines were stable, followed by downward trends during treatment and further reductions at follow-up. From baseline to follow-up, depression decreased by 33.8%–38.6%, anxiety decreased by 45.1%–58.5%, and emotion dysregulation decreased by 23.0%–28.9%. PND values were lower for depression (20% across cases) than for anxiety and DERS, which may suggest early transient symptom elevations in some participants. RCIs exceeded conventional thresholds for reliable improvement for all outcomes (using pooled baseline variability).

Conclusion
These preliminary findings suggest EMDR-DeprEnd may be feasible and potentially beneficial for reducing depressive symptoms alongside anxiety and emotion dysregulation. Replication using rigorous multiple-baseline and controlled designs with longer follow-up is warranted.

Journal

Persian (Farsi)

Mohammad Sajjad Mohammadiyoon
Rasoul Roshan Chesli
Leila Heydarinasab
Hojjatollah Farahani
Afsaneh Taheri

Mohammadiyoon, M. S., Roshan Chesli, R., Heydarinasab, L., Farahani, H., & Taheri, A. (2026, May). ارزیابی تکرارشدهٔ یک مورد منفرد از یک پروتکل EMDR متمرکز بر افسردگی (EMDR‑DeprEnd) برای کاهش افسردگی، اضطراب و بی‌تنظیمی هیجانی. Clinical Psychology Studies.